Qarku Elbasan

Ballokume

Ëmbëlsirë me miell misri, gjalpë, sheqer dhe vezë nga Elbasani, që gatuhet çdo vit për Ditën e Verës, më 14 mars.

Ballokume e madhe e artë mbi një dërrasë druri, me degë rozmarine
Foto: Bibiomn, CC BY-SA 4.0

Rreth Ballokumes

Ballokumja është një ëmbëlsirë shqiptare me origjinë nga qyteti i Elbasanit, e njohur në gjithë Shqipërinë dhe te komunitetet shqiptare. Tradicionalisht hahet për Ditën e Verës, festën që kremtohet më 14 mars, dhe gatuhet çdo vit për këtë festë. Ndonjëherë quhet edhe "kulaç me finj", sepse mund të ketë finj, ujë i zier me hirin e sobës me dru.

Bëhet me gjalpë, sheqer, vezë dhe miell misri. Brumi tradicionalisht rrihet në një enë bakri, që besohet se i përmirëson strukturën, dhe duhet rrahur fort; prandaj në përgatitjen e saj shpesh marrin pjesë edhe burrat e shtëpisë. Sipas gojëdhënës, emri vjen nga një sundimtar osman i Elbasanit në shekullin XVI, i cili, pasi provoi një ëmbëlsirë të vogël me miell misri të pjekur në zjarr druri, tha: "Është ba si llokume!"; nga shkurtimi i kësaj fjalie doli fjala ballokume.

Si gatuhet

Gjalpi i shkrirë rrihet me sheqerin derisa masa zbardhet, pastaj shtohen vezët një nga një dhe pak qumësht. Mielli i misrit hidhet ngadalë, duke vazhduar përzierjen, dhe brumi lihet rreth 15 minuta të pushojë. Pastaj ndahet në topa sa një grusht, që vendosen në tepsi dhe piqen në furrë rreth 25 minuta në 170 °C, derisa marrin pak kore.

Lexoni edhe për Elbasanin dhe Tavën e Elbasanit.

Burimet: Wikipedia (anglisht), Wikipedia (shqip). Fotot: Wikimedia Commons (autorët dhe licencat te çdo foto).

Galeria

Vazhdo eksplorimin

Tas me ashure, me bajame e arra përreth

Ashure

Ëmbëlsirë me grurë të zier, fiq e rrush të thatë dhe arra, e ëmbëlsuar me sheqer ose mjaltë, që gatuhet sidomos për festat bektashiane.

Bakllava e prerë në romb në një tepsi të madhe

Bakllava

Ëmbëlsirë me shumë petë të holla, me arra ose bajame në mes dhe sherbet, që përgatitet në tepsi të mëdha për festat dhe Vitin e Ri.

Gurabije të rrumbullakëta në një tepsi të zezë

Gurabija

Ëmbëlsirë e thatë me miell gruri, tlyn, vezë e sheqer, e pjekur në furrë: simbol mikpritjeje në festa, dasma e pritje miqsh.

Copa hallve me nga një arrë sipër, në një pjatë të bardhë

Hallva

Ëmbëlsirë e dendur me miell të skuqur në gjalpë, sheqer dhe arra, që në Shqipëri i ngjan nugasë dhe shpesh zbukurohet me arra sipër.