Dita e Verës

Rreth Ditës së Verës

Dita e Verës, ose Verëza, është një festë shqiptare e pranverës, që festohet zyrtarisht në Shqipëri më 14 mars, që i përgjigjet 1 marsit të kalendarit julian. Në kalendarin e vjetër shqiptar shënonte fillimin e vitit të ri, mbarimin e dimrit dhe fillimin e stinës së "verës". Festohet në veri e në jug, me dallime krahinore, por ka qendër Elbasanin.

Zakonet

Në mbrëmjen para festës ose para lindjes së diellit ndizen zjarre nëpër oborre, për të dëbuar errësirën e dimrit; njerëzit këndojnë, hedhin valle rreth zjarrit ose kërcejnë mbi të. Shenja dalluese e festës janë ballokumet, që piqen posaçërisht për këtë ditë. Vishet edhe verorja, një byzylyk leshi kuq e bardhë; ky zakon, bashkë me zakone të tjera të marsit në Ballkan, njihet nga UNESCO si trashëgimi kulturore jomateriale.

Mëngjesin e 14 marsit nisin vizitat te të afërmit, ndërsa në mesditë familjet dalin për piknik në vende të bukura. Dikur, natën e 13 marsit zieshin vezë dhe në mëngjes lanin sytë me atë ujë ose me lule vere, për një vit të shëndetshëm.

Burimet: Wikipedia (anglisht). Fotot: Wikimedia Commons (autorët dhe licencat te çdo foto).