Besa

Fjala e nderit, e shenjtë dhe e pashkelshme në kulturën shqiptare; në Luftën e Dytë Botërore shqiptarët shpëtuan mbi 2.000 hebrenj.

Ende nuk kemi një foto për këtë.

Keni një foto? Dërgojeni këtu

Rreth besës

Besa është një parim i kulturës shqiptare, që zakonisht përkthehet si "fjala e nderit" ose "betim solemn" dhe shihet si diçka e shenjtë dhe e pashkelshme. Ajo është themeli i sjelljes vetjake dhe shoqërore në Kanun. Besa përfshin besnikërinë ndaj familjes dhe mikut, solidaritetin dhe ruajtjen e fshehtësisë ndaj të huajve.

Nga besa vjen mbiemri besnik; Besnik për burrat dhe Besa për gratë mbeten emra të pëlqyer. Fjala është huazuar nga shqipja edhe në gjuhë të tjera të Ballkanit, si në greqisht. Dy nga baladat më të rëndësishme shqiptare, ajo e Rozafës dhe "Besa e Konstandinit", lidhen me mbajtjen e besës.

Besa dhe shpëtimi i hebrenjve

Gjatë pushtimit gjerman në Luftën e Dytë Botërore, shqiptarët shpëtuan dhe fshehën mbi 2.000 hebrenj nga persekutimi nazist, të nxitur edhe nga besa, që kërkon ndihmë e mbrojtje për njerëzit në nevojë. Kjo histori u tregua në ekspozitën ndërkombëtare Besa: A Code of Honor dhe në filmin dokumentar Besa: The Promise.

Burimet: Wikipedia (anglisht), Wikipedia (shqip). Fotot: Wikimedia Commons (autorët dhe licencat te çdo foto).

Vazhdo eksplorimin

Krushq me veshje popullore dhe flamur kuq e zi, në një rrugë fshati me male pas

Dasma shqiptare

Dikur një javë festë, nga kulaçi i dasmës te marrja e nuses me krushq, këngë dhe valle.

Burra me fustanella të bardha, jelekë të zinj dhe plisa duke kënduar në skenë

Fustanella

Veshja tradicionale e burrave me pala, e ngjashme me kiltin, që vazhdojnë ta veshin grupet polifonike shqiptare.

Kanuni

E drejta zakonore shqiptare, e ruajtur gojarisht për shekuj, me nderin, mikpritjen, sjelljen dhe fisin si shtylla.

Kullë guri me çati prej llamarine dhe dritare të vogla, mes gjelbërimit

Kulla

Shtëpia-kala prej guri e veriut, me mure të trasha dhe frëngji, e ndërtuar kryesisht në shekujt XVIII–XIX.