Qarku Kukës

Fli

Gatim me shtresa të holla brumi, të pjekura një nga një nën saç, në formën e Diellit me rreze: tradicional në veri të Shqipërisë dhe në Kosovë.

Fli me shtresa si rreze në një tepsi, mbi prush
Foto: Elfete Shala, CC BY-SA 4.0

Rreth Flisë

Flia, ose fli, është një gatim shqiptar tipik për veriun e Shqipërisë, sidomos për Kukësin, dhe për Kosovën. Përbëhet nga shumë shtresa të holla brumi, si petulla, të lyera me ajkë, dhe shërbehet me kos e gjalpë, ose me djathë të bardhë e turshi. Nuk është gatim i ëmbël: hahet si pjatë kryesore, zakonisht për drekë ose darkë.

Emri do të thotë "flijim, sakrificë", dhe flia përgatitet në formën e Diellit, me rreze. Mendohet se shqiptarët e gatuanin për Verëzën, festën e ekuinoksit të pranverës, si flijim për perëndinë e Diellit; 17 marsi njihet si Dita e Flisë, kur familjet ftojnë të afërmit dhe miqtë për ta gatuar e ngrënë bashkë. Sot flia gatuhet sidomos në dasma, lindje dhe festa të tjera familjare.

Si gatuhet

Përbërësit janë të thjeshtë: miell, ujë, gjalpë, kos ose ajkë, vezë, vaj dhe kripë. Mielli, uji dhe kripa përzihen në një brumë të hollë si për petulla, që hidhet në tepsi në radhë që nisin nga buza drejt mesit. Çdo shtresë lyhet me ajkë e gjalpë dhe piqet nën saç, një kapak metalik i mbuluar me prush, pastaj hidhet shtresa tjetër. Për shkak të përsëritjeve, përgatitja zgjat deri në katër orë.

Burimet: Wikipedia (anglisht), Wikipedia (shqip). Fotot: Wikimedia Commons (autorët dhe licencat te çdo foto).

Galeria

Vazhdo eksplorimin

Bakllasarëm me kos të bardhë sipër, në një tavë mbi mbulesë me kuadrate

Bakllasarëm

Pite me shtresa petësh pa mbushje, e mbuluar me kos dhe hudhër dhe e ngrohur sërish: gatim i zakonshëm për drekë.

Bukë misri e rrumbullakët, me ullinj, djathë dhe vaj ulliri pranë

Bukë misri

Bukë me miell misri, që bashkë me bukën e grurit është ndër ushqimet që nuk mungojnë kurrë në tryezën shqiptare.

Copa byreku me mish në një pjatë, me domate, kos dhe një brokë uji

Byrek me mish

Byrek me petë të holla dhe mbushje me mish e qepë, që në jug të Shqipërisë quhet shpesh mesnik.

Byrek me qumësht me sipërfaqe të artë, në një tavë qelqi

Byrek me qumësht

Byrek me qumësht, vezë dhe petë të pjekura, një nga mbushjet e zakonshme të byrekut në trojet shqiptare.