Kulla

Rreth kullës

Kullat janë shtëpi-kala që u ndërtuan në Ballkan që nga mesjeta, sidomos në Shqipëri, Kosovë dhe Mal të Zi. U zhvilluan nga mjeshtëria shqiptare e muratorëve dhe marangozëve, që kishte emër të mirë në Perandorinë Osmane dhe në Evropë.

Në Shqipëri, kullat gjenden kryesisht në veri; në jug ka shembuj në Berat, Gjirokastër, Himarë dhe Këlcyrë. Janë ndërtesa të fortifikuara mirë, me dritare të vogla dhe frëngji, sepse qëllimi i tyre kryesor ishte siguria. Kullat e para janë të shekullit XVII, por shumica e atyre që kanë mbetur janë të shekujve XVIII dhe XIX.

Si ndërtohej

Muret e jashtme mund të ishin deri në një metër të trasha në katin e parë dhe holloheshin drejt çatisë. Frëngjitë, hapje të ngushta në mure, jepnin pak dritë e ajër dhe shërbenin për mbrojtje. Kati përdhes përdorej për depo e bagëti, katet e sipërme për banim. Disa kulla, të quajtura kulla ngujimi, ishin strehë për burrat e ngujuar nga gjakmarrja; një e tillë gjendet në Theth.

Burimet: Wikipedia (anglisht). Fotot: Wikimedia Commons (autorët dhe licencat te çdo foto).