Lahuta

Vegla me një tel prej qimesh kali, me kasë druri të mbuluar me lëkurë, me të cilën këndohet epika e veriut.

Lahuta të gdhendura me kokë dhie dhe vegla me tela, të varura në mur
Foto: Albinfo, CC BY-SA 4.0

Rreth Lahutës

Lahuta është një vegël muzikore me një tel, e përdorur në rajonin dinarik të Evropës Juglindore, dhe njëkohësisht një mënyrë këndimi. Në trojet shqiptare gjendej në Malësi të Madhe, Malësi të Gjakovës, Dukagjin, Plavë, Guci, Rugovë, Krajë, Postribë, Pukë, Kukës, Lezhë, Krujë dhe Kosovë. Me lahutë këndohen Këngët e Kreshnikëve.

Si ndërtohet dhe si luhet

Lahuta ka një kasë druri në trajtë veze, të zgavruar përbrenda dhe të mbuluar me lëkurë të regjur dhie. Zakonisht bëhet nga një copë e vetme druri, panje, gështenje, lisi ose arre. Bishti nuk ka tastierë dhe mbaron shpesh me një kokë dhie të gdhendur. Harku bëhet me thupër thane ose arre dhe me qime bishti kali, të lyera me rrëshirë pishe; edhe teli është prej qimesh kali.

Lahutari e mban veglën drejt, mes gjunjëve, dhe i bie me hark; teli nuk shtypet kurrë mbi bisht, ndaj tingulli del i mprehtë dhe dramatik. Zëri i këngëtarit ndjek tingullin e veglës.

Burimet: Wikipedia (anglisht), Wikipedia (shqip). Fotot: Wikimedia Commons (autorët dhe licencat te çdo foto).

Galeria

Vazhdo eksplorimin

Disa vegla me tela prej druri, me bisht të gjatë, të mbështetura në mur

Çiftelia

Vegla me dy tela e malësorëve të veriut dhe e Kosovës: njëri tel mban melodinë, tjetri isonë.

Festivali i Këngës

Konkursi vjetor i këngës në RTSH, që nga viti 1962, nga i cili që prej vitit 2004 zgjidhet përfaqësuesi i Shqipërisë në Eurovision.

Gajdja

Vegla frymore me shakull lëkure e barinjve të jugut, që luhet sidomos në Toskëri: në Korçë, Devoll, Berat e Pogradec.

Burra me fustanella të bardha dhe plisa duke kënduar në skenë

Iso-polifonia

Këndimi shumëzërësh me iso i jugut të Shqipërisë, pjesë e listës së UNESCO-s për trashëgiminë kulturore jomateriale.